Φώτισε με τον δικό της ξεχωριστό τρόπο την κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας

Φώτισε με τον δικό της ξεχωριστό τρόπο την κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας

 

Του Θωμά Σίδερη

Το πατρικό της, ας πούμε το πατρικό της, γιατί κυριολεκτικά δεν τη χωρούσε η γειτονιά του Αγίου Αντωνίου, ήταν περίπου διακόσια μέτρα από το σπίτι που μεγάλωσα.
Η μάνα της, η Ζηνοβία, ήταν πολύ φίλη με τον πατέρα μου. Ήταν μπλεγμένοι και οι δύο με τα κοινά, συνοικιακά συμβούλια και τέτοιες ιστορίες την εποχή του ΠΑΣΟΚ.
Τη Ζηνοβία τη θυμάμαι πολύ καλά να μιλάει για τα ποιήματα του παιδιού της, «τα ποιήματα του γιου μου», έλεγε τότε. Άκουγα ως παιδί πολλούς ψιθύρους γι’ αυτήν στην πρώην λαϊκή γειτονιά της. Μια λαϊκή γειτονιά, με λαϊκά σινεμά και λαϊκά παιδιά που σκότωναν μέσα στην αφέλεια και τη λαϊκότητά τους οτιδήποτε έμοιαζε ή ήταν διαφορετικό.

Πολλά χρόνια αργότερα την κάλεσα να μιλήσουμε στο Πρώτο Πρόγραμμα για την ταυτότητα του φύλου, ήταν τότε που είχε ανοίξει μεγάλη συζήτηση, νομίζω ήταν 2018, και η τότε κυβέρνηση σχεδίαζε να εισάγει στην εκπαίδευση ένα αντίστοιχο μάθημα που το ακύρωσε φυσικά η επόμενη δεξιά κυβέρνηση με τα άκρως ακροδεξιά αντανακλαστικά της. Όταν τελειώσαμε την ηχογράφηση και περπατούσαμε στον διάδρομο του τρίτου ορόφου του Ραδιομεγάρου γύρισε και μου είπε: «Να ξέρεις, ήρθα μόνο για σένα».

Της πρότεινα αργότερα να κάνουμε ένα μάθημα μαζί στη δημόσια δραματική σχολή που δίδασκα για να μιλήσει στους σπουδαστές για τα ντοκιμαντέρ της. Τα παιδιά ξετρελάθηκαν μαζί της, ήταν απίστευτη. Νομίζω δεν θα την ξεχάσουν ποτέ. Ο λόγος της ήταν πάντα ουσιαστικός, έξω όμως από κάθε κανόνα ή σύμβαση. (Σιγά σιγά άρχισαν και οι πρώην μαθητές μου να μου στέλνουν μηνύματα γι' αυτήν και πρώτη απ' όλους η Ελένη).

Την κάλεσα και στην ΕΡΑ ΣΠΟΡ, σε μια εκπομπή που έκανα για την αμαρτία, ήταν Κυριακή βράδυ ενός υπέροχου Μαΐου, και την έβαλα να μιλήσει δίπλα σε έναν δογματικό θεολόγο καθηγητή πανεπιστημίου για το τι εστί αμαρτία και αμαρτωλός. Ήταν υπέροχη.
Χωρίς να το ξέρει, χωρίς να το επιδιώκει, χωρίς να νοιάζεται γι' αυτό, φώτισε με τον δικό της ξεχωριστό τρόπο την κοινωνική γεωγραφία της Αθήνας από τη δεκαετία του 1970 και αργότερα.