Του Άκη Έβενη
Η διαρκής μεταβολή και η αστάθεια που παρατηρούνται στο σύγχρονο ραδιοφωνικό τοπίο αντανακλούν μια βαθύτερη κρίση ταυτότητας των παραδοσιακών μέσων, η οποία επηρεάζει εξίσου το μουσικό και το ενημερωτικό περιεχόμενο. Το φαινόμενο της συνεχούς μετακίνησης του κοινού δεν είναι τυχαίο. Οφείλεται στο γεγονός ότι οι σταθμοί έχουν χάσει τον διακριτό, έντονο χαρακτήρα τους, επιλέγοντας στρατηγικές χαμηλού ρίσκου, πολιτικής ομοιομορφίας ή εύκολου εντυπωσιασμού.
Στο ενημερωτικό ραδιόφωνο, η κρίση ταυτότητας εκδηλώνεται μέσα από την έντονη πολιτική πόλωση, τη μονομέρεια και την ανακύκλωση των ίδιων σχολιαστών. Πολλά ενημερωτικά προγράμματα έχουν μετατραπεί σε απλούς αναμεταδότες γραμμών, χάνοντας την αντικειμενικότητα, την εις βάθος έρευνα και την πολυφωνία που χτίζουν μακροπρόθεσμη εμπιστοσύνη. Οι ακροατές, κουρασμένοι από την τοξικότητα και την έλλειψη ψυχραιμίας, μετακινούνται διαρκώς αναζητώντας καθαρή πληροφόρηση, ή στρέφονται οριστικά προς τα ανεξάρτητα podcasts και το διαδίκτυο.
Την ίδια στιγμή, το μουσικό ραδιόφωνο υποφέρει από την κυριαρχία των αυτοματοποιημένων λιστών αναπαραγωγής (playlists), οι οποίες το μετέτρεψαν σε ένα απρόσωπο ηχητικό «χαλί». Όταν όλοι οι σταθμοί αναπαράγουν τα ίδια κομμάτια, στερούμενοι αυθεντικών παραγωγών με ισχυρή προσωπικότητα, ο ακροατής δεν έχει λόγο να δεθεί με μια συχνότητα. Έτσι, ωθείται με ευκολία προς ψηφιακές πλατφόρμες όπως το Spotify, οι οποίες προσφέρουν πολύ καλύτερους αλγόριθμους για απλή ακρόαση μουσικής.
Οι συχνές διοικητικές αλλαγές και οι απότομες μεταβολές στο προφίλ των σταθμών μπερδεύουν ακόμη περισσότερο το κοινό. Ένας σταθμός μπορεί να αλλάξει χαρακτήρα από αμιγώς ενημερωτικός σε αθλητικό ή μουσικό μέσα σε μία σεζόν με μοναδικό κριτήριο τα εφήμερα νούμερα, διακόπτοντας βίαια τη σχέση εμπιστοσύνης με τους πιστούς του ακροατές.
Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο έντονη στην τηλεόραση, όπου το αδυσώπητο κυνήγι της τηλεθέασης οδηγεί σε πρόωρα «κοψίματα» εκπομπών και συνεχείς αλλαγές ζώνης. Η διαρκής μετακίνηση των ίδιων παρουσιαστών από κανάλι σε κανάλι ισοπεδώνει την εταιρική ταυτότητα των σταθμών. Τελικά, τόσο στο ραδιόφωνο όσο και στην τηλεόραση, η έλλειψη αυθεντικότητας, η απουσία μακροπρόθεσμου οράματος και ο φόβος για το διαφορετικό είναι οι βασικές αιτίες που κρατούν το κοινό σε μια διαρκή περιπλάνηση.
