ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΔΟΥΚΑΣ: «Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΦΘΙΝΕΙ»

Η επαγγελματική του εμπειρία άρχισε με την έκρηξη της «ελεύθερης ραδιοφωνίας», το 1988. Αποκλειστικά σε ό,τι αφορά στο site, στο ραδιόφωνο, εργάστηκε διαδοχικά ως παραγωγός και διευθυντής παραγωγής στον ΣΚΑΪ 100.4, στον Antenna 97.1, στον Αθήνα 9.84, στον Jazz FM, στη ΝΕΤ 105.8 και στον Kosmos 93.6.
Τον Προκόπη τον πέτυχα για τη συνέντευξη, εν μέσω διακοπών. Διακοπών του, εννοώ. Αν και θα μπορούσε να μη σηκωθεί από την ξαπλώστρα, εκείνος απάντησε σε ό,τι τον ρώτησα.
Καλά, μη φανταστείτε, δεν ανακάλυψα εκ νέου το μέσο με τις ερωτήσεις μου, αλλά οι μεγαλύτερες αλήθειες γράφονται και ξεκινούν από αυτά που οι περισσότεροι θεωρούν απλά. Μέσα από τα απλά, όμως, προκύπτουν και οι πιο σύνθετες απαντήσεις, από σύνθετα μυαλά, όπως είναι του Προκόπη. Σύνθετο και φωτεινό, θα προσέθετα, όπως και αγνό. Για παράδειγμα, δεν κάνει εκπομπή για να βγάλει χρήματα, κάνει ραδιόφωνο επειδή το αγαπά.
Τον ρώτησα για την - επί τόσα χρόνια - αναμασόμενη «μαγεία του ραδιοφώνου», που έχω την αίσθηση ότι έχει παρέλθει εδώ και πολύ καιρό - και όχι μόνο λόγω των sites κοινωνικής δικτύωσης. Μιλήσαμε για τη νέα σεζόν, από το φθινόπωρο, για το αν θα είναι η χειρότερη από καταβολής της ελεύθερης ραδιοφωνίας. Τελικά, παρά τα όσα αρνητικά προκύψουν, αναφορικά με το ραδιόφωνο, ποιο είναι το θετικό που θα παραμείνει ακέραιο στο διάβα των χρόνων; Αλήθεια, ποιο είναι το μέλλον των ερτζιανών, γενικότερα;
Ακολουθούν ατόφιες, οι ακέραιες απαντήσεις του...

«Εξακολουθώ και θεωρώ ότι το ραδιόφωνο διατηρεί ακέραια τη μαγεία του. Κι αυτή έχει να κάνει με την ιδιομορφία του μέσου: Μπόλικη δόση μιας από τις ωραιότερες τέχνες, τη μουσική (εννοείται ότι το ενημερωτικό ραδιόφωνο, όπως γίνεται στην Ελλάδα, δεν έχει καμία μαγεία, γιατί δεν έχει καν τη στοιχειώδη παραγωγή, όταν ακολουθεί τη συνταγή τηλεφώνημα - μισό κομμάτι - ξανά τηλεφώνημα) και ταυτοχρόνως φωνή και λόγος, δηλαδή επαφή, παρέα και σκέψη.

Αυτά βέβαια, στην καλή εκδοχή του, που είναι σπάνια. Στην εκδοχή του χύμα, με τα ντουετάκια της σαχλαμαρίτσας, που σχολιάζουν επί παντός επιστητού και καταπατούν κάθε αισθητική (μαζί με τους στίχους των τραγουδιών), επίσης δεν υπάρχει μαγεία.

Το ραδιόφωνο δεν κινδυνεύει ούτε από τα social media, ούτε από το internet γενικότερα. Ίσα-ίσα, τροφοδοτείται από αυτά και ενισχύεται από την παράλληλη δυνατότητα επικοινωνίας και τη διαδικασία άμεσης ανεύρεσης ενός κομματιού, που προσφέρει η νέα τεχνολογία. Άλλωστε, το internet φιλοξενεί με άνεση το ραδιόφωνο, στην ίδια ακριβώς φόρμα - ενώ αντιθέτως, ανταγωνίζεται συντριπτικά τη ραδιοτηλεοπτική δημοσιογραφία, με τα δικά του μέσα. Το ραδιόφωνο θα κινδύνευε αν ήταν ένα απρόσωπο κανάλι μουσικής, αλλά αυτό ακριβώς (και ευτυχώς) δεν είναι.

Το ραδιόφωνο κινδυνεύει (και το φωνάζω από τότε που έκανα τα πρώτα μου βήματα στον Σκάι και στον Αντένα) από το χαμηλό επίπεδο δημοσιογραφίας και την έλλειψη διάθεσης για γνώση, μεράκι και σεβασμό στην έννοια της παραγωγής. Κάθε μέσο έχει τους κανόνες του - και στην Ελλάδα μάθαμε να απαντούμε σε αυτό, με όλο και περισσότερο τεμπέλικο, χύμα και αντιαισθητικό ραδιόφωνο: Ακατάσχετη πολυλογία (και μπουρδολογία), ρηχές δισκοθήκες και μουσικές επιλογές, παντελής έλλειψη μέτρου και τρόπου. Και, φυσικά, κινδυνεύει από το φτηνό (σε μουσικό περιεχόμενο και ανθρώπινο δυναμικό) playlist.

Δεν ξέρω πώς θα είναι η νέα σεζόν, αν θα είναι καλύτερη ή η χειρότερη όλων των εποχών. Η αλήθεια είναι ότι σε αυτά τα 24 χρόνια έχω περάσει μεγάλα διαστήματα εκτός - και δεν έχω παρακολουθήσει όλη την εξέλιξη της αγοράς. Ακούω πια πολύ συγκεκριμένα πράγματα. Η αίσθησή μου είναι ότι η έννοια της ραδιοφωνικής προσωπικότητας φθίνει, όλο και περισσότερο. Μια άλλη διαφορά, με τα χρόνια, ίσως είναι ότι κάποτε έστεκαν οι αυτόνομες εκπομπές, μέσα σε ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα. Εδώ και αρκετά χρόνια, θεωρώ ότι πρέπει να είναι όλο το πλαίσιο ενός σταθμού ομοιογενές και ελκυστικό, για να αναδειχθεί μια εκπομπή.

Στην εκπομπή που κάνω, κάθε πρωί 8-10 στον Kosmos 93,6, πολλοί ακροατές μου λένε ότι ούτε η μουσική μόνη της θα τους έφτανε, ούτε τα κείμενα που διαβάζω και τα σχόλια που κάνω ή αναπαράγω (τα περισσότερα προέρχονται από τα social media και την μπλογκόσφαιρα). Την ανέλαβα σε μια περίοδο παρατεταμένης προεκλογικής πόλωσης και θέλω να ελπίζω ότι κατάφερα να φέρω εις πέρας μια ισορροπημένη εκπομπή διττής προσωπικότητας. Άλλωστε, εδώ και χρόνια, δεν μπορώ και δεν θέλω να κάνω μόνο το ένα ή μόνο το άλλο - δεν θα ήταν ο εαυτός μου. Κάποιοι γκρίνιαξαν, γιατί αυτά που άκουγαν δεν έγιναν ανεκτά από τον φανατισμό τους και επικαλέστηκαν προσχηματικά ότι μια τέτοια εκπομπή δεν ταιριάζει σε μουσικό σταθμό ή σε δημόσιο ραδιόφωνο. Ήταν πολύ λίγοι, αλλά πάντα με εκπλήσσει, παρ όλα αυτά, η αδυναμία ακροατών (ή τηλεθεατών), να ακούσουν μια διαφορετική άποψη από τη δική τους. Να την ακούσουν, βρε αδερφέ - κι ας μη συμφωνούν. Ή αν επαναληπτικά δεν τους αρέσει το προϊόν, να αλλάξουν ραδιοφωνική συχνότητα, χωρίς να πουν τίποτα. Ωστόσο, όπως και το προηγούμενο δίωρο που έκανα, 6-8 μ.μ., νομίζω ότι έχει μεγάλη ανταπόκριση, μέσα σε ένα πρωινό ραδιοφωνικό τοπίο, που συγκεντρώνει πάρα πολλές από τις παθογένειες, για τις οποίες λέγαμε παραπάνω. Οι τελικοί κριτές πάντως είναι οι ακροατές κι όχι εγώ - και οι έρευνες αγοράς είναι ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να τεκμηριωθεί αυτό που λέω. Ίσως το πρωινό ταιριάζει περισσότερο στη δημοσιογραφική μου ιδιότητα και σίγουρα απευθύνεται σε ένα ακόμα ευρύτερο κοινό. Αν εξακολουθώ να αντέχω να ξυπνάω κάθε πρωί στις 6, παραλλήλως με τις τηλεοπτικές μου υποχρεώσεις, θα το συνεχίσω, όσο και ο σταθμός το επιθυμεί.

Το ραδιόφωνο δεν θα σταματήσει πιστεύω ποτέ να είναι αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινότητας μας, είτε θέλουμε να ενημερωθούμε, είτε να ακούσουμε μουσική και σχόλια. Θα μας κάνει πάντα παρέα στο αυτοκίνητο - και για μένα, θα είναι πάντα ο αδιαμφισβήτητος νικητής στον ανταγωνισμό με την πρωινή τηλεόραση, όσο κι αν η τελευταία είναι (αφύσικα κατά την ταπεινή μου άποψη) δημοφιλής. Είναι μεστό, ουσιαστικό και το πιο γρήγορο από όλα (ακόμα και από το internet). Αν το προσέξουμε, θα είναι πάντα το πιο αξιοπρεπές Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης, μακριά από τις υπερβολές και τους κιτρινισμούς.

Τα ερτζιανά, ως τεχνολογία, μπορεί να σταματήσουν να χρησιμοποιούνται σε μερικά χρόνια. Το FM έχει μεγάλους περιορισμούς ως προς την εμβέλεια, το ΑΜ είναι πια τεχνολογία μουσείου ή ενημέρωσης εκτάκτου ανάγκης (αν και στις ΗΠΑ χρησιμοποιείται ακόμα από τα ενημερωτικά δίκτυα, που δεν έχουν καθόλου μουσική) και το ψηφιακό ραδιόφωνο δεν το βλέπω να προχωράει, έχει κολλήσει εδώ και χρόνια. Θα ήταν ενδιαφέρον πάντως να ακούγαμε τον ίδιο σταθμό, οδηγώντας από την Αθήνα στο Λονδίνο. Επειδή όμως δεν βλέπω να εφοδιάζονται τα Ι.Χ. με δορυφορικά πιατάκια, νομίζω ότι όλα θα αντικατασταθούν σε λίγο με το (mobile ή μη) internet. Κι έτσι, θα ακούμε όλοι μέσω web, ελπίζω και με καλύτερη ηχητική ποιότητα. Άλλωστε, είναι (ακόμα πιο) μαγικό να κάνεις εκπομπή και να σε ακούν ακροατές που βρίσκονται στη Νότια Κορέα ή στην Αργεντινή...