Ποιος είναι πραγματικά ο Μπέππε Γκρίλλο;
Ο Αλεσσάντρο Μερκιόρι, συνάδελφος στο αθλητικό τμήμα της Ελευθεροτυπίας, Ιταλός την καταγωγή, μας παρουσιάζει ένα πορτρέτο του ανθρώπου ο οποίος αποτέλεσε την έκπληξη των εκλογών στην Ιταλία.
Για να πάψουν οι λαϊκισμοί από τον Παύλο Τσίμα (λόγου χάριν) ή και τα ΝΕΑ που μιλούν για τον Μάρκο Σεφερλή της Ιταλίας... Και ο Θόδωρος Πάγκαλος τον είπε νούμερο!
Από τον Αλεσσάντρο Μερκιόρι
sporthistory.gr
...Από το γυαλί, στις πλατείες κι από το διαδίκτυο, στη Βουλή. Το φαινόμενο Μπέππε Γκρίλλο προβληματίζει, ανησυχεί, αλλά και σαγηνεύει. Τον έχουν αποκαλέσει «κλόουν», λαϊκιστή, τσαρλατάνο. Πόκεμον της ιταλικής πολιτικής. Ακτιβιστή του γέλιου. Οι πλέον άσχετοι (;) ένα κράμα Σεφερλή- Λαζόπουλου. Που να 'ξεραν ότι θα μπορούσε κάλλιστα να τοποθετηθεί ανάμεσα στον μεγάλο Τοτό (εννοώντας τον Αντόνιο Ντε Κούρτις, κι όχι των ανέκδοτων) και τον νομπελίστα Ντάριο Φο. Τον οποίο και πρότεινε για πρόεδρο της Δημοκρατίας. «Ευχαριστώ, αλλά είμαι 87 ετών κι έχω πολλές δουλειές να κάνω. Δεν θέλω να κάθομαι από τώρα»...
Ό,τι και να είναι, ουτοπιστής, οραματιστής του τίποτα, με αδύναμες, όσο θέλετε, πολιτικές προτάσεις, γοητεύει το ίδιο κι έτσι όπως είναι. Αναστατώνει, αλλά και τρομοκρατεί, τόσο τις παραδοσιακές δυνάμεις της ιταλικής κέντρο- αριστεράς, όσο της κέντρο- δεξιάς. Τους Γερμανούς και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τις παγκόσμιες αγορές, φοβούμενες αστάθεια στην Ευρωζώνη.
Που να 'ξεραν ότι το 5άστερο Κίνημά του (M5S, Movimento 5 Stelle), ξεκίνησε για πλάκα. Ότι στην πραγματικότητα, δεν είναι πολιτικό κόμμα, αλλά ένα κοινωνικό φαινόμενο. Χωρίς επίσημη έδρα και καταστατικό. Όπου εγγράφεται, όποιος θέλει μ' ένα απλό μέιλ (www.beppegrillo.it), μία φωτοτυπία αστυνομικής ταυτότητας και, αν έχει και μπορεί, κάνα φράγκο. Έχει ήδη μαζέψει 547.611,87 ευρώ, από τους 336.000 επίσημα εγγεγραμμένους, αλλά δεν πρόκειται να τα μοιράσει στις ευπαθείς ομάδες εάν δεν ξεπεράσει πρώτα το 1 εκ.
Ένα Κίνημα που, παραδόξως, δεν θέλει να κυβερνήσει. Κι ούτε να συνεργαστεί είτε με τον Μπερσάνι, που (με συνασπισμό 4 κομμάτων), συγκέντρωσε το 29,5% των ψήφων (10 εκ. 047.603), είτε με τον Μπερλουσκόνι που έφτασε μετά βίας στο 29,1% ή 9 εκ.923.100 προτιμήσεων, αλλά με τη βοήθεια 9 κομμάτων.Με το 25,5% στις τελευταίες εκλογές- θρίλερ, 109 έδρες στη Βουλή, 54 στη Γερουσία και την οργισμένη ψήφο 8 εκ. 688.545 Ιταλών, εντελώς μόνος, χωρίς κανένα συμβιβασμό με άλλες πολιτικές δυνάμεις, ο πρώην κωμικός που έκρυβε μέσα του έναν πολιτικό ή ο πολιτικός που κρύβει μέσα του έναν κωμικό, ισοπέδωσε κάθε έννοια κοινής λογικής εκτοπίζοντας από την πολιτική σκηνή ολόκληρο «cavaliere».
Ξεγύμνωσε ένα απηρχαιωμένο, πολιτικό σύστημα αναδεικνύοντας τη δύναμη και δυναμική του Internet. Καθόλου άσχημα, για ένα Κίνημα 3.5 μόλις χρόνων που γεννήθηκε κατά λάθος, στις 4 Οκτωβρίου του 2009 σε μία πλατεία της Μπολόνια κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης διαμαρτυρίας (για την διαφθορά στην κυβέρνηση και την κατάντια του ιταλικού κράτους), των «φίλων του Μπέμπε Γκρίλλο», με την ονομασία «V-Day»: εύστοχο λογοπαίγνιο ανάμεσα στο D-Day, κωδικοποιημένη απόβαση των συμμάχων στη Νορμανδία, τη Vendetta (εκδίκηση), κυρίως όμως το Vaffanculo, κατεξοχήν και italianissima έκφραση για να σε στείλει κάποιος στο διάολο.
Αυτή είναι, στην ουσία κι η βαρύτερη βρισιά που ξεστόμισε ο Γκρίλλο στα 40 χρόνια μίας καριέρας που έκτισε πάνω στο καυστικό του χιούμορ, χωρίς την ανάγκη να καταφεύγει σε βωμολοχίες ή χυδαιότητες για να βγάζει γέλιο. Μία πορεία βασισμένη στην ειρωνική κι άκρως φλεγματική αντίληψή του για την κοινωνία και το πολιτικό σύστημα, ανέκαθεν τσακίζοντας με τη γλώσσα του, τα κόκκαλα όσων πολιτικών βρίσκονταν στην εξουσία. Αλλά ανήμπορος να προβλέψει ή να συνειδητοποιήσει ότι, κάποια μέρα, η ίδια του η γλώσσα θα τσάκιζε και τα δικά του κόκκαλα. Μάλιστα που (;), σε μία χώρα που υπερηφανεύεται για την ελευθερία σκέψης και γνώμης.
Από το '77 στην κρατική Rai, ως τηλεοπτική ανακάλυψη του γνωστού showman Πίππο Μπάουντο, ο Γκρίλλο εκδιώχθηκε κακήν κακώς το 1986 ύστερα από προσωπική παρέμβαση του τότε πρωθυπουργού, Μπεττίνο Κράξι, φίλου του «επαναστάτη» Καντάφι. Αφορμή, ένα χιουμοριστικό σχόλιο για την επίσκεψη του, υποτίθεται «Σοσιαλιστή» premier στην Κίνα. «Κύριε Κράξι, αφού το 1δις των Κινέζων δηλώνουν σοσιαλιστές, τότε, από ποιον κλέβουν;».Τηλεοπτική στέγη βρήκε αμέσως, και μάλιστα στην τότε Fininvest του Μπερλουσκόνι. Όσο όμως, το φαινόμενο «Forza Italia» δυνάμωνε, τόσο ο ίδιος ένοιωθε να πνίγεται. Επαναστάτησε, εγκατέλειψε το γυαλί κι άρχισε να διηγείται στις πλατείες, πρώτα σε μικρά ακροατήρια, αργότερα σε μεγάλα, ένα νέο, επικίνδυνο φαινόμενο που είχε ήδη αρχίσει να γεννιέται στη χώρα του: τη Δημαγωγό- Κρατία, κάτι ανάμεσα σε Δημαγωγία και Δημοκρατία.
Μετά βαρέθηκε και τις πλατείες. Κουράστηκε, μεγάλωσε κι όπως είπε κι ο ίδιος, «είχα σιχαθεί, κάθε φορά να ιδρώνω, περισσότερο κι από τους Rolling Stones». Το 'ριξε στο διαδίκτυο. Ερωτεύτηκε το Internet και τη δυναμική του. Γοητεύτηκε από τα λόγια του Τιμ Μπέρνερς- Λι, «πατέρα» του www (World Wide Web), σύμφωνα με τον οποίο «Το Web δεν είναι μία τεχνική καινοτομία, αλλά μία καθαρά κοινωνική» και μαζί με πέντε ακόμη φίλους (απ' όπου κι η ιδέα του 5άστερου), δημιούργησαν ένα σάιτ κι ένα Κίνημα με σκοπό τη φιλοξενία των προβλημάτων του κόσμου και των ευπαθών ομάδων. Την ενεργή συμμετοχή του απλού πολίτη στα πολιτικά τεκταινόμενα της χώρας, με απευθείας, οριζόντιο (κι όχι πλέον κάθετο), δημοκρατικό τρόπο.
Που να υπολόγιζαν ότι το σάιτ τους θα γινόταν το πρώτο, σ' επισκεψιμότητα στην χώρα, 7ο στον κόσμο, σύμφωνα με ανάλυση του Forbes. Κι ότι το Κίνημά τους, θα εξελισσόταν θεωρητικά σε 3η πολιτική δύναμη, πρακτικά όμως σε πρώτη γιατί με τον Γκρίλλο θα πρέπει πρώτα να τα βρουν οι διάφοροι Μπερσάνι και Μπερλουσκόνι εάν θελήσουν (ποτέ) να σχηματίσουν κυβέρνηση. Άρα, ραντεβού στις καλένδες, γιατί ο ίδιος έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν είναι δυνατόν να συνεργαστεί μ' έναν «νεκρό που μιλάει», σαν τον Μπερσάνι. Για το καλό όλων, λοιπόν, όσο νωρίτερα παραιτηθούν, τόσο το καλύτερο.
Γιατί όμως κατέφυγε στη βοήθεια του Internet, όταν πριν μερικά χρόνια, κατά τη διάρκεια του τηλεοπτικού σόου «Time Out» κατέστρεφε δύο με τρία computers τη βραδιά; Την απάντηση την είχε δώσει ο ίδιος.
«Γιατί αυτή την εποχή ο κόσμος, χωρίς να το αντιλαμβάνεται πλήρως βιώνει τον 3ο παγκόσμιο πόλεμο: εκείνον της πληροφόρησης. Ο μοναδικός τρόπος για να σωθεί είναι η γνώση. Να μαθαίνει τις ειδήσεις. Κι εμείς έχουμε τον τρόπο να του σερβίρουμε στο πιάτο άμεσα την καθαρή είδηση. Η πολιτική, οι τηλεοράσεις, πόσο μάλλον οι εφημερίδες έρχονται πάντα με χρόνο καθυστέρηση. Τα computers που κατέστρεφα; Έβγαιναν καθημερινά τόσα νέα μοντέλα, που έτσι κι αλλιώς θεωρούνταν ήδη παλιά».
Η «αλλαξοπιστία» του ως προς τη δύναμη της ηλεκτρονικής πληροφόρησης δεν ήταν πάντως η μοναδική αντίφαση στην πολυτάραχη ζωή του 64 χρόνου πρώην κωμικού από την Τζένοβα, πατέρα 4 αγοριών, δύο από την Ιταλίδα Σόνια και δύο ακόμη από την Ιρανή Πάρβιν.
Η εικόνα του οικολόγου- ακτιβιστή και σύγχρονου Ρομπέν των Δασών λίγο έλειψε να θρυμματιστεί όταν οι καλοθελητές επανέφεραν στην επικαιρότητα την αγάπη του για τη θάλασσα, μόνο όμως με πολυτελές σκάφος, όσο για την ταχύτητα, επίσης όμως, μόνο με Ferrari F-40.
«Είναι αλήθεια: είχα και σκάφος και Φερράρι. Τα λεφτά όμως που έβγαλα στην καριέρα μου τα δούλεψα και τα ίδρωσα. Δεν τα έκλεψα από κανέναν. Το σκάφος (;) το πούλησα. Δεν συνέφερε. Την Φερράρι όμως, όχι: ένα κόκκινο Fiat το κρατάς πάντα για συναισθηματικούς λόγους». Τον κατηγόρησαν και για κάτι ακόμη. Ότι σαν έδρα του σάιτ, μπορεί να δηλώνεται το διαδίκτυο, αλλά στην πραγματικότητα ο «εγκέφαλος» του www.beppegrillo.it στεγάζεται σε πολυτελές κτίριο της Βία Μοντεναπολεόνε, vip περιοχή στο κέντρο του Μιλάνο, δίπλα από τα atelier της παγκόσμιας μόδας. «Κι αυτό αλήθεια είναι: όταν μου κόβουν το ρεύμα, πάω στον Αρμάνι και δανείζομαι».
Με όπλο το σλόγκαν του «η εντιμότητα, στο τέλος θα νικήσει», ο αγαπητός, δύο γενιών Ιταλών, έμεινε στην ιστορία κυρίως για τις, ανέκαθεν, επίκαιρες ατάκες του. Μερικές από τις πλέον χαρακτηριστικές:
-Με ρώτησαν εάν είμαι αριστερός. Τους απάντησα, δεν ξέρω. Εγώ παρέμεινα πάντα ακίνητος. Οι άλλοι είναι που μετακινήθηκαν.
-Για την τηλεόραση, ο καλεσμένος δεν είναι ποτέ ένα ψάρι που βρομάει.
-Το αντίθετο της βίας, δεν είναι η ειρήνη, αλλά η εξυπνάδα.
-Ένας Ιταλός μας κάνει έναν latin lover. Δύο Ιταλοί κάνουν φασαρία. Τρεις Ιταλοί, είναι ικανοί να σου κάνουν τέσσερα κόμματα.
-Η οικονομία ξέρει τα πάντα για σένα. Εσύ όμως, τίποτα από οικονομία.
-Τα πράγματα δεν συμβαίνουν εάν δεν τα διαβάζουμε.
-Όποιος έρπει, δεν υπάρχει περίπτωση να γκρεμοτσακιστεί.
-Στο Internet, ο κόσμος είναι τόσο πολύ ευγενής και διανοούμενος που όταν είναι να σου γράψει μία βρισιά σου γράφει μ. ..κα!
-Πλησιάζουμε την 3η χιλιετία με 3 δις αναλφάβητους, 1.5 δις που δεν ξέρουν τι είναι ένα computer και 2 δις που έχουν computer, αλλά για να το λειτουργήσουν θα πρέπει πρώτα, να βγάλουν το ψυγείο από την πρίζα.
-Το πρώτο κόμμα στην Ιταλία; Η παραπληροφόρηση.
-Η εποχή της πέτρας δεν τελείωσε επειδή τελείωσαν οι πέτρες.
-Η ζωή είναι μία παράσταση όπου εμείς, οι θεατές είμαστε αναγκασμένοι να πληρώσουμε μέχρι και εισιτήριο.
-Τι σημαίνει Ευρωπαϊκή Ένωση; Σημαίνει ότι ένας άνεργος στη Ρώμη, μπορεί να κάνει τον άνεργο και στη Στοκχόλμη.
-Οι τράπεζες σου ζητούν χρήματα κι εμπιστοσύνη: αλλά το στυλό που θα σου δώσουν για να υπογράψεις, παραμένει δεμένο με κορδονάκι.
-Σήμερα είναι πολύ δύσκολο ν' ανήκεις στον χώρο της αριστεράς, χωρίς ν' ανήκεις στον χώρο της δεξιάς...
