Ένα ελληνικής συγγραφής βιβλίο που καταγράφει δύο σημαντικότατες στιγμές του σύγχρονου αντικαθεστωτικού μητροπολιτικού αγώνα...
Ποιος είναι αυτός που διαφωνεί ότι όλες οι μεγάλες ιδέες αλλά και τα κινήματα αισθητικής, κανιβαλισμού του εκνευριστικού σε έκταση mainstream, καυτηριασμού της κοινωνικής στυγνότητας ξεκινάνε πάντα από μία χούφτα ανθρώπων που επιμένει να βλέπει τα πράγματα με διαφορετικό μάτι; Ποιος είναι αυτός που διαφωνεί ότι η γνώση είναι αυτή που φέρνει το καινούργιο όχι μόνο στην κοινωνία όπως αυτή αρθρώνεται στην καθημερινότητα αλλά και στις εκφάνσεις της που έχουν να κάνουν με την τέχνη και την αισθητική. Διότι το μόνο σίγουρο είναι ότι πολλά ακτιβιστικά κινήματα (επεμβατικών ή αναχωρητών) έδωσαν το λάκτισμα για περισσότερη σκέψη σε σημεία κομβικά της ανθρωπότητας.
Δυο ανάλογα πραγματεύεται ο Γιώργος Γ. Μπαζός στο βιβλίο του, το οποίο και τολμώ να πω ότι είναι από τις σημαντικότερες ελληνικές κυκλοφορίες της χρονιάς που μας πέρασε. Και αυτό γιατί όχι μόνο ελάχιστες μελέτες έχουμε σε σχέση με τα κινήματα ακτιβισμού της δεκαετίας του 60 αλλά ποτέ δεν είχαμε ανάλογη προσπάθεια που να έχει συλλέξει, σταχυολογήσει και παραθέσει με τέτοια ευκρίνεια την πορεία αλλά και τη σκέψη των Ολλανδών Provos και των αμερικανών Merry Pranksters. Με σαφή τοποθέτηση πάνω στα έργα και τις ημέρες της ολλανδικής κοινωνίας οι πρώτοι και με τάση απομονωτισμού (αλλά και σαρκασμού) οι δεύτεροι. Από το 1965 έως το 1967 οι πρώτοι όπου και η εμπλοκή τους σε εθνικές εκλογές ξεδόντιασε την ίδια την αντισυμβατικότητά τους, με λυσσώδη αντίσταση στον καθωσπρεπισμό του μέσου αμερικανού έως και τα μέσα της δεκαετίας του 70 οι δεύτεροι αρχής γενομένης προτού της έκρηξης των παιδιών των λουλουδιών, μιας και οι βάσεις τους είχαν να κάνουν με την μετα-μπήτνικ θεώρηση των πραγμάτων.
Σε ελάχιστα σημεία ο Μπαζός αφήνεται στον ηρωισμό των στιγμών και αν και είναι φανερό ότι θαυμάζει το αντί των ανθρώπων αυτών , σκύβει πάνω από τους πρωταγωνιστές της μελέτης του με διάθεση μελετητή και καταγραφέα και όχι αυτόματου τιμητή τους. Και γι αυτόν ακριβώς το λόγο έχει αξία το βιβλίο. Αν και το εξώφυλλο δεν σας προϊδεάζει με την πρόχειρη αισθητική του για την ποιότητα του εσωτερικού, μέσα θα βρείτε το συναρπαστικό σαν έννοια να παίρνει σάρκα και οστά. Οι Provos σε μία άνευ ορίων κριτική και σατιρική κριτική προς το σύστημα (και ουσιαστικά πασιφιστική) ενώ την ίδια στιγμή πρότειναν λύσεις αρνούμενοι να καταστήσουν τους εαυτούς τους απλώς τυφλούς και χωρίς ουσία επαναστάτες. Η καθημερινότητα τους απασχολούσε με την ίδια ποσοστιαία απήχηση που είχε και ο κόσμος των ιδεών μέσα στο κεφάλι τους. Στα επόμενα χρόνια της δράσης των Ολλανδών οι merry pranksters μετουσιώνουν τις ψυχεδελικές τους εμπειρίες σε στάση ζωής, ορίζοντας την πλήρη αποχή από την καθημερινότητα των Η.Π.Α. ως τη μόνη εφικτή λύση απέναντι στον καφκισμό του κλασσικού νομιμόφρονα πολίτη.Θαυμάσιο βιβλίο που η απόλαυση του συνεπικουρείται από το πλούσιο φωτογραφικό (και καλής εκτύπωσης) υλικό από αμφότερες τις σέκτες.
Γιάννης Γ. Μπαζός
Provos & Merry Pranksters
Τα πρωτοποριακά κινήματα της δεκαετίας του '60
Σελίδες > 166
Εκδόσεις > Σοφίτα (2013)
Ο Στυλιανός Τζιρίτας είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός. Έχει σπουδάσει και εξασκεί performance art στο εκτός και εντός των συνόρων αντίστοιχα. Διατηρεί το blog ανάλυσης γραφόμενων http://teichos.blogspot.gr/
