Στο Εθνικό Θέατρο η παραίτηση του, δυσαρεστημένου από το ρεπερτόριο και την συμπεριφορά του καλλιτεχνικού διευθυντή, προέδρου του Δ.Σ. μοιάζει να είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου..
«Ρεπερτόριο που προσπαθεί να συνδυάσει εμπορικούς και καλλιτεχνικούς στόχους», «χωρίς συνεκτικό άξονα», «πληθωριστικό», διαπνέεται από «την επιθυμία να ικανοποιηθούν όλες οι τάσεις» και να «διατηρηθούν οι ισορροπίες». Αυτά είναι ορισμένα μόνον από τα δημοσιογραφικά σχόλια που έφερε η ανακοίνωση από τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θέατρου, Σωτήρη Χατζάκη του ρεπερτορίου της πρώτης σκηνής της χώρας για την επόμενη σεζόν 2013-14, ρεπερτορίου το οποίο συγκεντρώνει 21 προτασεις - τέσσερις επαναλήψεις και δεκαεφτά καινούργιες παραγωγές.
Στην συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο κ.Χατζάκης ζήτησε βέβαια
«περίοδο χάριτος». Και επεσήμανε ότι «δεν μπορούμε να γίνουμε εμπορικό θέατρο ούτε να ρίχνουμε το βάρος μας στο να γίνουμε ελκυστικοί. Δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε τα ιδιωτικά θέατρα. Δεν μπορούμε να μπούμε στο παιχνίδι της αγοράς. Αλλη είναι η αποστολή μας».
Τα θεατρικά έργα και τα πρόσωπα που απαρτίζουν το ρεπερτόριο της πρώτης χρονιάς της θητείας Χατζάκη στο Εθνικό δεν πείθουν βέβαια απολύτως ότι ο στόχος του νέου αλλά σαν έτοιμου από καιρό γι' αυτή τη θέση καλλιτεχνικού διευθυντή (το όνομα του οποίου επανερχόταν σταθερά στους υποψήφιους μνηστήρες του Εθνικού, καθώς και ο ίδιος, από,τι φημολογείται στην θεατρική «πιάτσα», δεν έκρυβε τον διακαή του πόθο από τον εκάστοτε υπουργό Πολιτισμού) είναι να αποφύγει το παιχνίδι με τους όρους της αγοράς. Ούτε καν το παιχνίδι με τους όρους του συναφιού δεν φαίνεται να προσπάθησε να αποφύγει ο κ.Χατζάκης. Αντίθετα το ρεπερτόριό του θυμίζει λίγο εκείνο το ανέκδοτο με τον Χότζα που ψάχνοντας την καταλληλότερη θέση για να τοποθετήσει τον φούρνο του, συνέλεξε δεκάδες διαφορετικές απόψεις, καταλήγοντας να φορτώσει τον φούρνο σένα καρότσι και να τον στριφογυρίζει ώστε να μη μείνει κανείς παραπονεμένος.
Διότι, αν και ανάμεσα στις 17 καινούριες παραγωγές που φιλοδοξεί να ανεβάσει το Εθνικό την επόμενη σεζόν υπάρχουν αναμφισβήτητα και ενδιαφέρουσες προτάσεις, όλες μαζί μοιάζουν ατάκτως εριμμένες. Και παρότι ισχύει η «περίοδος χάριτος» δεν μπορεί να μην επισημάνει κανείς πώς πρώτιστο καθήκον του καλλιτεχνικού διευθυντή ενός τέτοιου θεσμού δεν είναι να επιτύχει την εξισορρόπηση μεταξύ των παλαιότερων και των νεότερων θεατρικών δυνάμεων, ούτε μεταξύ των εμπορικότερων και των λιγότερο γνωστών (ή και καθόλου) στο τηλεοπτικό κοινό καλλιτεχνών, ούτε μεταξύ του λαϊκού θεάματος και μιας μεταμοντέρνας θεατρικής άποψης. Στόχος είναι να υπάρξει ένα ευδιάκριτο καλλιτεχνικό όραμα, ένας θεματολογικός άξονας και ένα σαφές «αυτό θέλω να κάνω και να πω». Τα υπόλοιπα έπονται...
Προσωπικά ειδικά αυτή την πολιτικά και κοινωνικά ταραγμένη εποχή θα ευχόμουν να είχαμε ένα ρεπερτόριο που θα στόχευε με τόλμη σε μεγάλα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα και θα έδινε έναυσμα για σκέψη και προβληματισμό. Να μην πω ότι ζήλεψα π.χ. την γερμανική Σαουμπίνε και την απόφαση του δαιμόνιου Οστερμάγερ να προτείνει-ανεξαρτήτως αποτελέσματος-μία σύγχρονη εκδοχή του «Εχθρού του Λαού» του Ιψεν; Η νέα ανάγνωση και το «θράσος» του Οστερμάγερ να μετατρέψει τους δύο βασικούς ήρωες σε εκφραστές του φιλελεύθερου και αντεξουσιαστικού χώρου αντίστοιχα, άρεσε αλλά κυρίως ενόχλησε, πυροδοτώντας τελικά έναν εξαιρετικά ενδιαφέροντα και βαθιά πολιτικό, διάλογο. Αυτός ακριβως ο διάλογος θεωρώ ότι εν μέρει μας ανήκει κι ότι θα έπρεπε να τον επιδιώκει και το ελληνικό θέατρο-χωρίς προς Θεού να αποζητώ την στράτευσή του, απλώς την συμμετοχή του σε ό,τι συμβαίνει.
Αυτές όλες είναι βέβαια δημοσιογραφικές απόψεις και όχι απόψεις των καθ' ύλην αρμοδίων. Κι όμως το νέο δ.σ. του Εθνικού Θεάτρου περιλαμβάνει ακριβώς τέτοιες περιπτώσεις ανθρωπων που και έργο έχουν και άποψη έχουν. Ή μήπως δεν είχαν στην συγκεκριμένη περίπτωση; Η μήπως δεν ελήφθησαν υπόψιν οι παρατηρήσεις τους; Μάλλον αυτή την τελευταία εκδοχή τείνουμε να θεωρήσουμε σωστή, αν μάλιστα συνυπολογίσουμε ότι σήμερα ο πρόεδρος του δ.σ. Σταύρος Ξαρχάκος, δυσαρεστημένος με όλα αυτά, συγκάλεσε έκτακτη συνάντηση των μελών του δ.σ. κι αμέσως μετά υπέβαλε παραίτηση...Δικαίως;Δεν είθισται ο εκάστοτε καλλιτεχνικός διευθυντής να συναποφασίζει το ρεπερτόριό του με τα μέλη του Δ.Σ. Αυτό αφορά τον κανονισμό. Υπάρχει όμως και ένας άγραφος νόμος. Αν ορισμένοι από τους στενούς σου συνεργάτες είναι άνθρωποι έμπειροι και καταξιωμένοι στον θεατρικό χώρο, δεν τους συμβουλεύεσαι έστω και ατύπως; Τους διατηρείς σε διακοσμητικό ρόλο, θεωρώντας αυτονόητη την υποστήριξή τους και την «συνυπευθυνότητα» αργότερα; Η κουβέντα είναι μεγάλη και οι εξελίξεις άμεσες. Οσοι ξέρουν πάντως δεν θεωρούν ότι η διαφωνία περιοριζόταν στις σχέσεις Χατζάκη-Ξαρχακου. Μιλούν για μεγάλο ρήγμα στις σχέσεις του Χατζάκη με το δ.σ. του, γενικώς. Κι είμαστε ακόμα στην αρχή...
