Ο Γιόζεφ Ροτ παρέδωσε με τον «Λεβιάθαν» ένα παραδειγματικό έργο περί της πανάρχαιας εσωτερικής αναζήτησης για την αυτοεκπλήρωση...
Όχι το μυθικό τέρας αλλά και αυτό ταυτόχρονα. Ο «Λεβιάθαν» είναι ένα από τα αρχετυπικά τέρατα μεν που έχουν πρωταγωνιστήσει σε μυριάδες εκδοχές λεκτικής ή ακόμα και κινηματογραφικής υφής, αλλά στην προκειμένη περίπτωση είναι μεν ο αόρατος πρωταγωνιστής αλλά με μια αναπάντεχη δισυπόστατη διάσταση. Ένα xanadu και μια ρομφαία που κρέμεται πάνω από το κεφάλι του ήρωα, ενός ήρωα που ο συγγραφέας φτιάχνει με περίσσια τέχνη την εικόνα του.
Όχι τόσο μέσω κάποιας εξαντλητικής σημειολογίας προσώπου, χαρακτηριστικών και σώματος αλλά κυρίως σε επίπεδο ψυχοσύνθεσης. Ο άνθρωπος που λαχταρά τη φυγή και το μυθικό, είναι όπως και σε πολλά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ένα σύμβολο που όσο έχει χρησιμοποιηθεί ως βάση άλλο τόσο έχει βάναυσα πολτοποιηθεί κάτω από εμμονικές συντεταγμένες πολλών συγγραφέων. Καθόλου όμως σε αυτή την περίπτωση. Ο Ροτ αριστοτεχνικά ανοίγει σιγά σιγά τις φολίδες που αποτελούν το εσώτερο της ψυχής και προσωπικότητας του Νίσεν Πιτσένικ, έμπορου κοραλλιών στην επαρχία της Γαλικίας. Ο μικρόκοσμος που τον περιβάλλει, η ιδιαιτερότητα του επαγγέλματος του, οι φοβίες και ο ανασφάλειες του έχουν να κάνουν με έναν άνθρωπο που στέκει στο μεταίχμιο πολιτισμού, μύθου, ιδεοληψίας ΑΛΛΑ αυτή ακριβώς η αμάθεια της κοινωνίας, η άγνοια για το τι συμβαίνει πέρα από τα σύνορα της περιοχής που κινείται ο άνθρωπος εκείνης της εποχής δίνει τροφή για το προαναφερθέν μυθικό στοιχείο. Και έχει επίσης ενδιαφέρον ότι η σκοτεινή ατμόσφαιρα (αλλά όχι ζοφερή) του Λεβιάθαν έχει μεγάλη σχέση με το (γοτθικό σχεδόν) Γκόλεμ του Gustav Meyrink (που προηγείται του Λεβιάθαν σχεδόν 20 έτη) και όπου επίσης η κρυψίνους εβραϊκή κοινότητα αποτυπώνεται γλαφυρά. Η μετάφραση της Πελαγίας Τσινάρη ρέει απρόσκοπτα και καλοδεχούμενο και το επίμετρο του βιβλίου όπου παρατίθεται ένας εκτενής κατάλογος συντεταγμένων και συνισταμένων γύρω από το γενικότερο έργο του Ροτ αλλά και ειδικότερα του Λεβιάθαν. Πάντως προσωπική μου άποψη είναι ότι ο συμβολισμός του Λεβιάθαν έστω και αν βαδίζει παράλληλα με την άνοδο του Ναζισμού στη Γερμανία , η οποία και εξοβέλισε το συγγραφέα εκτός της πατρίδας του, εντούτοις περισσότερο έχει να κάνει με μια ανάλυση προσωπικών παρατηρήσεων του πάνω στο έσω της ψυχής παρά επί της εμφάνισης του τρόμου στην πολιτική σκηνή της Ευρώπης στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο.
Γιόζεφ ΡοτΟ Λεβιάθαν
Τίτλος Πρωτοτύπου > Der Leviathan
Μετάφραση > Πελαγία Τσινάρη
Σελίδες > 120
Εκδόσεις > Ροές (2012)
